News & Opinion
Branding Talks
Money
Economy
Good Stuff
HEJT - NIEGODZIWE NARZĘDZIE ZŁA
JACYŚ ZŁOŚLIWI BOGOWIE ZAKPILI Z NAS OKRUTNIE....
IT’S TIME TO KICK ERDOGAN’S TURKEY OUT OF NATO
THE QUICK OR THE DEAD
MICHAŁ DU VALL - PRAWO PATENTOWE
STEFAN PAPP: TRZEBA WYSIĄŚĆ Z PANCERNEGO POCIĄGU!
Trybunał za wzmocnieniem ochrony praw autorskich w Polsce
O społecznym sensie prawa z Profesorem Andrzejem Zollem rozmawia Judyta Papp
STEFAN PAPP: CO JEST W DRUGIM STWORZENIU?
BP PIERONEK: STOIMY NA ROZDROŻU, CZY NA SKRAJU PRZEPAŚCI?
STEFAN PAPP - THE PEOPLE CREATE THE DICTATORS...
 
   Jul 8, 2014
 
  •  WYZWANIA DLA OCHRONY PRAW WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ W POLSCE
Świadomość prawna Polaków w zakresie ochrony praw autorskich w porównaniu do obywateli pozostałych krajów Unii Europejskiej stoi na stosunkowo niskim poziomie. Dotychczas w Polsce nie wykształciła się wiedza o prawach jakie przysługują twórcom, jak też powszechna kultura poszanowania własności intelektualnej.
W skład polskiego porządku prawnego wchodzą zarówno przepisy unijnego prawa autorskiego, jak również normy najważniejszych umów międzynarodowych gwarantujących odpowiednie poszanowanie własności intelektualnej w państwach stronach. Mimo że pierwsza kompletna kodyfikacja polskiego prawa autorskiego została uchwalona w 1952r., natomiast obecnie obowiązująca ustawa prawo autorskie, została uchwalona w 1994r., w świadomości przeciętnego Polaka prawa autorskie są wciąż prawami nowymi. Także wśród samych prawników gruntowna znajomość prawa własności intelektualnej nie jest powszechna. Ustalone plany studiów stawiają prawo autorskie w dalszym rzędzie, jako zajęcia dodatkowe lub fakultatywne, co nie sprzyja poszerzaniu edukacji.
W społecznym odbiorze, prawa autorskie są przede wszystkim domeną korporacji, a wykonywana przez autora ochrona często spotyka się z niezrozumieniem, zwłaszcza jeśli dotyczy uzmysłowienia czym jest szkoda, jakie straty poniósł autor oraz jaka jest społeczna rola praw autorskich.
Jednocześnie świadomość samych autorów co do zakresu praw przysługujących im z tytułu wykonania utworu jest niewielka. Autorzy bardzo rzadko dostrzegają fundamentalne dla systemu prawa autorskiego rozróżnienie sposobów wprowadzenia dzieła do obrotu tj. licencja i przeniesienie autorskich praw majątkowych. W polskim prawie przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga sporządzenia pisemnej umowy wymieniającej wszystkie pola eksploatacji, na jakich przeniesienie praw do utworu zostaje dokonane – spełnienie tak daleko idącego formalizmu sprawia problemy zasadniczo wszystkim stronom obrotu – od autorów po nabywców. Tylko sporadycznie sporządzane są ważne i skuteczne umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych, co skutkuje zasadniczo licencjonowaniem większości utworów znajdujących się w obrocie, a w konsekwencji także częściową niepewnością i niestałością praw uczestników rynku. Sami autorzy nie są świadomi, iż niektórych praw, jak chociażby prawa do oznaczania utworów swoim imieniem i nazwiskiem, czy też nadzoru nad sposobem korzystania z utworu nie mogą się zrzec ani wyzbyć. Pracownicy, którzy wykonują pracę twórczą i z tytułu umowy o pracę przenoszą prawa do swoich utworów na pracodawcę, obawiając się utraty pracy i zasilenia rzeszy bezrobotnych, nie korzystają ze swoich autorskich praw osobistych.
Szczególnym problemem społecznym, jest niewątpliwie wysoka tolerancja do naruszania praw autorskich. Zachowaniami społecznie akceptowalnymi jest kopiowanie w całości książek przez studentów, ściąganie plików z filmami lub z muzyką, bądź też kupowanie podróbek towarów luksusowych, gdyż stanowi to tańszy dostęp do dóbr. W porównaniu z latami 90-tymi XX w. i początkiem lat dwutysięcznych wyraźnie spadała ilość naruszeń związanych z dystrybucją i sprzedażą podrobionych ubrań, perfum, galanterii, co wynika zarówno z uszczelnienia rynku, jak i z procesu wzrostu zamożności społeczeństwa. Niemniej w tym samym czasie, aż do dnia dzisiejszego w związku z upowszechnieniem się dostępu do internetu w tempie geometrycznym wzrosła ilości nielegalnie pobieranych treści. Szczególne doniosłe znaczenie ma bezprawne korzystanie z programów komputerowych, co istotne także przez firmy, a nadto także z ściąganie gier, multimediów, e-booków, skanów książek. Należy jednocześnie podkreślić, że znaczna część stron internetowych udostępniających pirackie kopie plików muzycznych lub filmów oferuje swoje usługi odpłatnie i według badań, osiągają one znaczne zyski, Powyższe świadczy o tym, iż przeciętny użytkownik jest skłonny zapłacić za dostęp do multimediów, je dnakże egzemplarze oferowane legalnie są bądź to trudno dostępne, bądź też ich cena jest zbyt wysoka – portale udostępniające nielegalnie kopie wypełniają niszę na rynku.
W sieci internetowej w bardzo dużym zakresie dochodzi do naruszania praw autorskich twórców fotografii, grafik, tekstów publicystycznych. Zjawisko jest na tyle powszechne, iż w świadomości społecznej nie jest w ogóle postrzegane jako zachowanie naganne. Niewielka wykrywalność naruszeń praw autorskich oraz bezsilność autorów, nie posiadających wsparcia prawników, stanowił swoistą zachętę do korzystania z utworów bezprawnie rozpowszechnionych. Ciekawym zjawiskiem, świadczącym o świadomości prawnej Polaków, była masowa krytyka, w szczególności na portalach społecznościowych, a nawet liczne protesty uliczne i manifestacje początkiem 2012r. związane z planem przyjęcia międzynarodowej umowy handlowej dotyczącej zwalczania obrotu towarami podrabianymi tzw. ACTA. Sama umowa międzynarodowa nie zmieniała w swej treści zasadniczo niczego w polskim porządku prawnym, gdyż ukształtowany europejski dorobek ochrony własności intelektualnej jest znacznie bardziej zaawansowany i surowy niż bieżące międzynarodowe standardy. Niemniej oburzenie z jakim spotkało się kwestionowane przypomnienie, iż nie istnieje ogólne prawa internautów do dowolnego pobierania treści z Internetu, świadczy nie tylko o ich niewielkiej wiedzy, ale o swoistym przyzwyczajeniu się do nielegalnego korzystania z utworów rozpowszechnionych w internecie i utrwaleniu wzorców zachowań polegających na nieograniczonym, bezpłatnym i nie kontrolowanym dostępie do treści.
Jak wskazują badania, naruszanie praw własności intelektualnej nie wynika z braku edukacji, choć to jest osobnym problemem, ale do nielegalnego korzystania z cudzych treści dochodzi pomimo posiadania przez użytkowników świadomości bezprawnego korzystania z utworów. Jedną z przyczyn tego jest instytucjonalna przestarzałość prawa autorskiego, które pomimo ciągłych nowelizacji nie nadąża za rozwojem technologii.
W Polsce na przestrzeni następnych kilku lub kilkunastu lat atmosfera będzie dojrzewała w kierunku dokonania systemowych zmian w prawie własności intelektualnej. Ustawodawca polski, ale także europejski będzie zmuszony pogodzić rozbieżne interesy twórców, organizacji zbiorowego zarządzania prawami twórców, z potrzebami i oczekiwaniami ukształtowanymi na nowo w społeczeństwach informacyjnych. Zanim to jednak nastąpi w Polsce będzie musiało dojść do upowszechnienia w społeczeństwie wiedzy o prawie własności intelektualnej, ale przede wszystkim do przewartościowania ocen i powszechnego uznania naganności naruszania praw autorskich.

Autor: Marek Wiera IT Lawyer / www.itlawyer.pl
Ilustracja: Stefan Papp


Źródła: 1. 'Realizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych' – raport Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, październik 2013r. 2. M. Danielewicz, A. Tarkowski, 'Prawo autorskie w czasach zmiany. O normach społecznych korzystania z treści.


Comment
Add Comment

 
Through the looking-glass
•  Putin & Obama: déjà vu all over again
So the push-pull drama of Vladimir Putin and the 'civilized' world continues.
•  Intellectual Property in Poland
Compared to other European Union countries, Poles' legal conscience
•  The EU and Energy Union
Cooperation to improve Europe's energy security must not come
•  The people create the dictators...
The elderly people may well remember that the inconspicuous man
•  U.S. energy production
While everyone was distracted by war, healthcare, the housing market
•  Germany's role in the world
Reflections on responsibility, norms and alliances by Federal President
•  For this new year...
These are beautiful, uplifting moments, when the mankind celebrates
•  Global conflicts to watch in 2014
As South Sudan, the world's newest country, veers dangerously close
•  Memorable date
Exactly thirty-two years ago, on 13 December 1981, the martial law was
•  Being able to kick
How beautiful it would be, if the Polish national football representation gave
•  NBP's President on the US budget
'The longer the US budget troubles last, the longer the FED will maintain
•  Science in Poland – as bad as it looks?
In 2012, The European Research Council awarded research grants
•  Manipulated quality?
Man has always had dreams and even though many of them are quite
•  Apple - from a whole new perspective
Apple's results released on Tuesday showed a 20% rise in iPhone

For advertising contact us at: ads@pr-controlled.com


© 2018 Judyta Papp Ltd., All rights reserved.